Wat is shockwave therapie en wanneer past het?

Wat gebeurt er tijdens shockwave?

Bij een shockwavebehandeling houdt de behandelaar een applicator tegen de huid. Een contactmiddel helpt de pulsen over te dragen. Je voelt doorgaans herhaalde tikken of een prikkel op de behandelde plek. De instelling en positie worden afgestemd op het doelgebied, het apparaat en jouw reactie. Een pijnlijke behandeling is geen bewijs dat deze beter werkt.

De afkorting ESWT staat voor extracorporeal shockwave therapy: behandeling met schokgolven die buiten het lichaam worden opgewekt. In de dagelijkse praktijk wordt de naam shockwave ook gebruikt voor radiale drukgolven. De ISMST onderscheidt deze technieken omdat hun natuurkundige eigenschappen verschillen. Dat onderscheid helpt bij het lezen van een behandelvoorstel.

Een sessie is maar één onderdeel van het besluit. De vraag waarom juist dit weefsel wordt behandeld, hoort vóór de vraag hoeveel pulsen worden gebruikt. Zonder een voldoende duidelijke verklaring voor de klacht kan een technisch correct uitgevoerde sessie toch een onlogische keuze zijn.

Twee technieken, verschillende mogelijkheden

Gefocuste shockwave bundelt de energie in een bepaald gebied. Radiale drukgolven verspreiden zich vanaf het contactpunt. Wat zinvol is, hangt onder andere af van de plaats van de klacht en het beschikbare onderzoek. Je kunt daarom niet uit de term “dieper” of “krachtiger” afleiden welke behandeling voor jou beter is.

Vraag bij een voorstel welke techniek wordt bedoeld. Onderzoek waarin radiale behandeling bij een specifieke pees is onderzocht, bewijst niet automatisch hetzelfde voor gefocuste behandeling bij een andere pees. Ook combinaties zijn niet vanzelf beter doordat ze meer technieken bevatten.

Een nuttige vergelijking is die tussen gereedschappen: de kenmerken vertellen wat je ermee kunt uitvoeren, maar nog niet of de gekozen handeling nodig is. Hetzelfde geldt voor een behandelapparaat. De diagnose en het behandeldoel bepalen of die eigenschappen relevant worden.

Wanneer komt het in beeld?

Shockwave wordt regelmatig overwogen bij langer bestaande klachten die onvoldoende herstellen met een passende eerste aanpak. Daarbij kunnen hiel, achillespees of andere peesgebieden worden besproken. De naam van de pijnplek is echter nog geen diagnose. Hielpijn kan bijvoorbeeld verschillende oorzaken hebben, waarvoor niet hetzelfde advies geldt.

Voor fasciopathie plantaris adviseert de Nederlandse richtlijn uit 2026 shockwave te overwegen na minimaal twaalf weken adequate educatie en oefentherapie zonder effect, als in deze episode nog geen shockwave is gegeven. Dat is een gerichte aanbeveling, geen algemene startregel voor iedere pees.

Bij een intake is daarom relevant wat je al werkelijk hebt geprobeerd. “Ik heb oefeningen gedaan” kan een paar losse pogingen betekenen, maar ook maanden begeleide opbouw. Welke belasting, begeleiding en evaluatie daarbij hoorden, kan het vervolgvoorstel veranderen.

De adviezen zijn niet eensluidend: Thuisarts raadt shockwave bij langdurig hielspoor af. Bespreek dit verschil met je behandelaar; een aanvullende optie is geen vanzelfsprekende standaardbehandeling.

Bij schouderpeesklachten zonder verkalking raadt de JOSPT-richtlijn uit 2025 shockwave af. Ook daarom moet een indicatie per diagnose worden onderbouwd.

Wat kun je redelijkerwijs verwachten?

Een bruikbaar behandeldoel is minder hinder bij een herkenbare activiteit, zoals lopen naar de winkel of iets uit een kast pakken. Dat is concreter dan de belofte dat de pees volledig wordt hersteld. Ook als klachten verminderen, moet de belastbaarheid vaak nog worden opgebouwd.

Onderzoek beschrijft gemiddelden van groepen. Sommige mensen verbeteren duidelijk, anderen beperkt of niet. Een positief onderzoeksresultaat biedt dus een reden om een behandeling te bespreken, zonder jouw uitkomst te voorspellen. Andersom sluit onzeker bewijs niet uit dat iemand verbetering ervaart; het beperkt vooral hoe stellig die verbetering vooraf kan worden toegeschreven aan de techniek.

Maak vooraf afspraken over het meetmoment. Direct na een sessie minder pijn voelen, kan prettig zijn, maar zegt nog weinig over de mogelijkheden tijdens werk of sport enkele weken later.

Waarom oefeningen en belasting blijven meetellen

Je pees wordt ook tussen de afspraken belast. Een behandelkamer kan de hoeveelheid traplopen, tillen of trainen in je week niet wegnemen. Daarom hoort een plan te beschrijven hoe dagelijkse activiteiten en gerichte oefeningen op elkaar worden afgestemd.

Stel als denkvoorbeeld dat wandelen je belangrijkste doel is. Dan wil je volgen welke afstand haalbaar is, hoeveel pauzes nodig zijn en hoe de reactie later uitvalt. Wanneer je minder pijn rapporteert doordat je bijna niet meer loopt, is dat een andere uitkomst dan wanneer je met dezelfde klachten meer kunt doen.

Een behandeling kan ruimte geven om verder te oefenen, maar vervangt daarmee niet automatisch het oefenen. Bespreek wie de begeleiding verzorgt en hoe informatie wordt gedeeld als meerdere behandelaren betrokken zijn. Dat voorkomt tegenstrijdige opdrachten.

Vijf vragen voor een behandelvoorstel

Schrijf vóór een besluit de volgende vragen op:

• Welke diagnose is waarschijnlijk, en welke onzekerheid blijft bestaan?
• Waarom is shockwave op dit moment een logische aanvulling?
• Welke techniek wordt gebruikt en welk onderzoek past daarbij?
• Wat blijven we daarnaast doen om mijn functioneren op te bouwen?
• Wanneer besluiten we door te gaan, aan te passen of te stoppen?

Voeg je eigen belangrijkste activiteit toe. “Ik wil weer een werkdag kunnen staan” geeft het gesprek richting. Vraag ook naar mogelijke napijn, kosten en bereikbaarheid bij een onverwachte reactie.

Een zorgvuldig voorstel kan eindigen met eerst een andere stap. Dat kan uitleg, aangepaste oefenbelasting of aanvullend onderzoek zijn. Die keuze hoort net zo serieus te worden onderbouwd als het starten van shockwave.